Đức Mẹ Ta' Pinu

Trên một mô đất vắng vẻ cách làng Għarb ở phía tây bắc đảo Gozo khoảng 700 mét, từ thế kỷ 16 đã có một nhà nguyện nhỏ. Năm 1575, vị kinh lược tông tòa Pietro Dusina thấy nhà nguyện hư nát nên ra lệnh đóng cửa và phá dỡ; theo truyền thống, người thợ vừa giáng nhát cuốc đầu tiên thì bị gãy tay, và sự việc được coi là điềm cho thấy nhà nguyện phải được giữ lại — đây là nhà nguyện duy nhất trên đảo thoát sắc lệnh phá dỡ của Dusina. Đầu thế kỷ 17, nhà nguyện thuộc quyền trông nom của Pinu Gauci (chữ "Ta' Pinu" nghĩa là "của ông Pinu/Philip"); ông tài trợ trùng tu năm 1611 và năm 1619 đặt họa sĩ Amadeo Perugino vẽ bức ảnh Đức Mẹ Lên Trời cho bàn thờ chính — chính là bức ảnh được tôn kính cho đến ngày nay.

Sáng ngày 22 tháng 6 năm 1883, bà Karmni Grima, một phụ nữ nông dân 45 tuổi ở làng Għarb, trên đường từ ruộng về nhà ngang qua nhà nguyện đang xuống cấp, chợt nghe một giọng nữ gọi: "Hãy đến, hãy đến". Hoảng sợ, bà chạy đi, nhưng tiếng gọi lặp lại; nhận ra tiếng phát ra từ bên trong nhà nguyện, bà bước vào cầu nguyện như thói quen. Tại đó, tiếng nói phát ra từ bức ảnh Đức Mẹ Lên Trời xin bà đọc ba kinh Kính Mừng để tôn kính ba ngày thân xác Đức Mẹ an nghỉ trong mồ trước khi được đưa lên trời. Truyền thống còn thuật lại lời nhắn: "Hãy đến, vì phải một năm nữa con mới có thể trở lại" — và quả thật, ít lâu sau bà lâm bệnh, nằm liệt giường hơn một năm.

Suốt thời gian ấy, Karmni Grima giữ kín bí mật. Khoảng hai năm sau biến cố, bà mới tâm sự với ông Francesco Portelli, một người bạn cũng rất sùng kính Đức Mẹ. Nghe xong, ông Portelli cho biết vào khoảng thời gian ấy chính ông cũng nghe một giọng nữ từ trong nhà nguyện mời gọi cầu nguyện. Ít lâu sau, thân mẫu của ông được chữa lành cách kỳ diệu sau khi khấn nguyện cùng Đức Mẹ Ta' Pinu. Tin tức lan ra, ngôi nhà nguyện cô quạnh nhanh chóng trở thành điểm hành hương của dân đảo Gozo và Malta; nhiều ơn lành và trường hợp chữa lành được ghi nhận, thể hiện qua hàng trăm phẩm vật tạ ơn (ex-voto) còn lưu giữ tại đền thánh.

Trước đám đông hành hương ngày càng lớn, cộng đoàn quyết định xây một đền thờ xứng đáng: công trình khởi công ngày 30 tháng 5 năm 1920 theo sáng kiến của cha quản nhiệm Ġużepp Portelli, theo phong cách tân-Roman, và được thánh hiến ngày 31 tháng 8 năm 1932. Nhà nguyện cổ — nơi phát ra tiếng gọi — được giữ nguyên và lồng vào trong đền thờ mới, ngày nay là nguyện đường trưng bày bức ảnh gốc và các phẩm vật tạ ơn.