HAI TƯỢNG ĐỨC MẸ TRÊN ĐƯỜNG ĐI SANTIAGO

Cũng như Aparecida ở Brazil, Luján không phải là nơi Đức Mẹ hiện ra: không ai thuật lại đã thấy Đức Mẹ hay nghe một sứ điệp nào tại đây. Biến cố lạ của Luján gắn với một pho tượng và một đoàn xe bò. Năm 1630, một điền chủ người Bồ Đào Nha ở Santiago del Estero, thuộc miền bắc Argentina ngày nay, đặt làm tại Brazil hai pho tượng Đức Mẹ Vô Nhiễm bằng đất nung để tôn kính trong nguyện đường của điền trang mình. Hai pho tượng được đóng thùng, chất lên xe bò và khởi hành từ Buenos Aires, men theo những con đường mòn của vùng đồng bằng pampas. Đoàn xe do Don Rosendo Oramas dẫn đầu. Đến một buổi chiều, đoàn dừng nghỉ tại điền trang của chính Don Rosendo ở Zelaya, bên bờ sông Luján.

PHÉP LẠ XE BÒ BÊN SÔNG LUJÁN

Sáng hôm sau, khi đoàn chuẩn bị lên đường, đàn bò nhất định không chịu kéo xe. Các phu xe thúc giục, thay bò, dỡ bớt hàng hóa xuống — xe vẫn không nhúc nhích. Người ta dỡ dần từng kiện hàng; chỉ đến khi thùng chứa một trong hai pho tượng Đức Mẹ được đưa xuống khỏi xe, đàn bò mới chịu bước đi. Người ta thử lại nhiều lần: hễ thùng tượng ấy còn trên xe thì xe đứng yên, đưa thùng xuống thì xe lại chạy. Trước hiện tượng lặp đi lặp lại ấy, mọi người trong đoàn kết luận: Đức Mẹ muốn ở lại chính nơi này. Pho tượng muốn ở lại là một tượng Đức Mẹ Vô Nhiễm nhỏ, cao khoảng 38 cm, tạc theo phong cách các tượng Vô Nhiễm của họa sĩ Tây Ban Nha Murillo.

NGƯỜI NÔ LỆ MANUEL — NGƯỜI GIỮ TƯỢNG ĐẦU TIÊN

Pho tượng được tôn kính trong một nguyện đường đơn sơ tại nhà Don Rosendo suốt khoảng 40 năm. Trong đoàn xe năm ấy có một người nô lệ trẻ tên Manuel Costa de los Ríos, người đã theo đoàn đến tận đây và tự nguyện ở lại. Manuel trở thành người canh giữ tượng đầu tiên: ông quét dọn nguyện đường, thắp đèn, tiếp đón những người đầu tiên đến cầu nguyện, và tận hiến cả cuộc đời mình cho việc phục vụ Đức Mẹ Luján. Hình ảnh người nô lệ vô danh ấy — người giữ tượng đầu tiên của Bổn Mạng Argentina — gắn lòng sùng kính Luján với người nghèo và người bị lãng quên ngay từ buổi đầu.

Khoảng năm 1671–1685, góa phụ Ana de Matos đưa pho tượng về điền trang của bà tại Luján và xây một đền thờ lớn hơn, hoàn thành năm 1685. Đền thờ ấy là hạt nhân của thành phố Luján ngày nay. Thế kỷ nối thế kỷ, khách hành hương tìm về ngày một đông; vương cung thánh đường Tân Gothic hiện tại của Luján được xây dựng từ năm 1890 đến 1935.

GIÁO HỘI THỪA NHẬN

Vì Luján là lòng sùng kính quanh một linh ảnh chứ không phải một vụ hiện ra được điều tra, Giáo hội không có phán quyết tuyên bố tính siêu nhiên cho biến cố xe bò năm 1630 theo thủ tục hiện đại. Sự thừa nhận thể hiện qua các hành vi trọng thể: Đức Lêô XIII chuẩn y việc đội triều thiên giáo luật cho pho tượng, và lễ đội triều thiên được cử hành ngày 8 tháng 5 năm 1887 — từ đó ngày 8 tháng 5 trở thành ngày lễ chính của Đức Mẹ Luján. Ngày 8 tháng 9 năm 1930, Đức Piô XI tuyên bố Đức Mẹ Luján là Bổn Mạng của Argentina, đồng thời cũng là Bổn Mạng của Paraguay và Uruguay; đền thánh được nâng lên hàng vương cung thánh đường cùng năm 1930. Năm 1982, Thánh Gioan Phaolô II hành hương đến Luján và trao tặng Hoa Hồng Vàng cho vương cung thánh đường.

TRÁI TIM ĐỨC TIN CỦA ARGENTINA NGÀY NAY

Ngày nay, Vương cung Thánh đường Đức Mẹ Luján tại Plaza Belgrano, cách thủ đô Buenos Aires khoảng 68 km về phía tây, là trung tâm hành hương lớn nhất Argentina. Mỗi năm, hàng triệu người Argentina tìm về đây; nổi tiếng nhất là cuộc hành hương đi bộ của giới trẻ từ Buenos Aires về Luján, quy tụ đám đông khổng lồ. Luján không có “sứ điệp” bằng lời nào được ghi lại. Ý nghĩa thiêng liêng mà tín hữu Argentina chiêm niệm là một xác tín đơn sơ: Đức Mẹ đã “tự chọn” ở lại với dân chúng vùng đồng bằng pampas. Mẹ muốn hiện diện giữa dân Người — và từ năm 1630 đến nay, dân Người vẫn không ngừng tìm về bên Mẹ.