CÂU CHUYỆN ĐƯỢC LOAN TRUYỀN

Theo lời kể được loan truyền, ngày 30 tháng 6 năm 1931, hai chị em nhỏ Antonia và Andrés Bereciartua thuật lại đã thấy Đức Mẹ Sầu Bi trên sườn đồi phía trên làng Ezquioga (nay là Ezkio), tỉnh Gipuzkoa, xứ Basque, Tây Ban Nha. Bối cảnh khi ấy rất đặc biệt: Cộng hòa Tây Ban Nha vừa được tuyên bố vài tháng trước, bầu không khí chính trị và tôn giáo căng thẳng, và nhiều người Công giáo lo sợ trước những biến động của đất nước.

Tin tức về Ezquioga lan nhanh. Hàng chục “thị nhân” khác lần lượt xuất hiện, và đám đông lớn tụ tập tại nơi được cho là hiện ra. Các sứ điệp được loan truyền mang nặng tính tận thế: hình phạt bằng lửa giáng xuống nhân loại, “ba ngày tăm tối”, sau đó là một “phép lạ lớn” và thời kỳ Chúa Kitô hiển trị. Nhiều lời tiên báo cụ thể về chính trị Tây Ban Nha và châu Âu cũng được phát đi. Đáng chú ý, về sau ít nhất hai thị nhân đã thừa nhận chính họ bịa đặt các lời tiên tri này — một yếu tố làm suy yếu nghiêm trọng uy tín của toàn bộ hiện tượng. Bất chấp các cảnh báo của giáo phận, một phong trào sùng kính tự phát vẫn hình thành quanh Ezquioga trong những năm 1931–1934.

NỘI DUNG CÁC SỨ ĐIỆP ĐƯỢC LOAN TRUYỀN

Theo nội dung do các thị nhân loan truyền, nhân vật được cho là Đức Mẹ Sầu Bi kêu gọi cầu nguyện, sám hối và lần chuỗi Mân Côi. Nhưng phần gây chú ý nhất — và cũng là phần khiến hàng giáo phẩm lo ngại — là các lời tiên tri tận thế: một hình phạt bằng lửa giáng xuống nhân loại, hiện tượng “ba ngày tăm tối”, sau đó là một “phép lạ lớn” và thời kỳ Chúa Kitô hiển trị. Nhiều lời tiên báo cụ thể về chính trị Tây Ban Nha và châu Âu cũng được phát đi giữa lúc đất nước đang biến động mạnh. Chính trong nhóm nội dung này, về sau ít nhất hai thị nhân thừa nhận đã bịa đặt các lời tiên tri — lời thừa nhận khiến toàn bộ phong trào mất uy tín ngay từ bên trong.

GIÁO PHẬN VÀ TÒA THÁNH CAN THIỆP

Thẩm quyền địa phương lên tiếng trước. Giám mục Vitoria, Mateo Múgica, ra thông tư ngày 7 tháng 9 năm 1933 phủ nhận nội dung siêu nhiên của các thị kiến và cấm các tài liệu cổ võ chúng. Ngài cũng cấm mọi tín hữu đến nơi được cho là hiện ra, và cấm — như là mê tín — mọi hành vi sùng kính tư riêng dựa trên giả định rằng các hiện tượng này là siêu nhiên.

Sau đó Tòa Thánh can thiệp dứt khoát. Ngày 13 tháng 6 năm 1934, Bộ Thánh vụ (nay là Bộ Giáo lý Đức tin) ban hành sắc lệnh tuyên bố các lần hiện ra và mạc khải được cho là của Đức Trinh Nữ Maria tại Ezquioga “hoàn toàn không có tính siêu nhiên”, đồng thời cấm ba cuốn sách cổ võ hiện tượng này. Đức Giáo hoàng Piô XI phê chuẩn sắc lệnh ngày 14 tháng 6 năm 1934, và sắc lệnh được đăng trong Acta Apostolicae Sedis — công báo chính thức của Tòa Thánh. Đây là một trong những phán quyết phủ nhận sớm và rõ ràng nhất của Tòa Thánh đối với một hiện tượng hiện ra được loan truyền trong thế kỷ XX.

Ý NGHĨA CỦA PHÁN QUYẾT

Phán quyết năm 1934 không phải là một ý kiến dè dặt hay một trạng thái “chưa kết luận”: đó là xác quyết chính thức rằng các hiện tượng tại Ezquioga không siêu nhiên. Hệ quả thực tế là tín hữu không được đến nơi được cho là hiện ra với tư cách hành hương, không được thực hành hay cổ võ bất cứ sùng kính nào dựa trên các thị kiến này, và các ấn phẩm cổ võ chúng bị cấm. Ezquioga thường được các tài liệu phân định dẫn ra như một trường hợp điển hình cho thấy vì sao Giáo hội thận trọng trước các phong trào thị kiến lan nhanh trong bối cảnh xã hội bất ổn: sự lan truyền rộng rãi, đám đông đông đảo và lòng nhiệt thành của người tham gia — tự chúng — không phải là bằng chứng của tính siêu nhiên, nhất là khi chính các thị nhân thừa nhận đã bịa đặt một phần nội dung.

TÌNH TRẠNG HIỆN NAY

Gần một thế kỷ sau sắc lệnh năm 1934, phán quyết của Tòa Thánh về Ezquioga vẫn nguyên hiệu lực và chưa từng được xem xét lại theo hướng thuận lợi. Không có đền thánh hay sinh hoạt phụng vụ chính thức nào gắn với các thị kiến Ezquioga được Giáo hội cho phép. Trang này ghi lại câu chuyện Ezquioga thuần túy như một tài liệu lịch sử và một lời khuyến cáo: tín hữu không nên tham gia, phổ biến hay cổ võ các nội dung gắn với hiện tượng đã bị Giáo hội phán quyết là không siêu nhiên này, dù chúng thỉnh thoảng vẫn được nhắc lại trong các ấn phẩm và trang mạng ngoài Giáo hội.