NGƯỜI PHỤ NỮ Ở PRADO NUEVO

Theo lời kể của Luz Amparo Cuevas (1931–2012), một phụ nữ nghèo, mẹ của bảy người con tại El Escorial gần Madrid (Tây Ban Nha), các lần hiện ra bắt đầu từ tháng 11 năm 1980. Buổi hiện ra công cộng nổi tiếng nhất xảy ra ngày 14 tháng 6 năm 1981 dưới cây tần bì tại khu đất Prado Nuevo. Từ đó, đám đông lớn tụ tập vào các ngày thứ Bảy đầu tháng để lần chuỗi và nghe các sứ điệp được ghi âm, phát qua loa.

Theo nội dung do thị nhân loan truyền, Đức Mẹ dưới tước hiệu Đức Mẹ Sầu Bi kêu gọi lần chuỗi Mân Côi, cầu nguyện và làm việc đền tạ vào các ngày thứ Bảy đầu tháng; kêu gọi sám hối và cảnh báo về tình trạng của Giáo hội và thế giới; đồng thời thúc đẩy các công việc bác ái và hiệp hội tôn giáo quanh “Công trình của Đức Mẹ El Escorial”. Quanh hiện tượng này hình thành một tổ chức lớn với hiệp hội tôn giáo và các cơ sở bác ái.

NHỮNG TRANH CÃI XUNG QUANH

Bên cạnh dòng người sùng kính, El Escorial cũng là trường hợp gây nhiều tranh cãi tại Tây Ban Nha. Một phong trào gồm thân nhân và cựu tín đồ cáo buộc tổ chức quanh Prado Nuevo hoạt động kiểu giáo phái gây hại. Các tranh chấp pháp lý quanh khu đất và nguyện đường tại Prado Nuevo kéo dài nhiều năm; nguyện đường xây dựng tại đây đã bị phá dỡ năm 2020 theo phán quyết của tòa án về giấy phép xây dựng. Những yếu tố này khiến El Escorial khác với hình ảnh một nơi hành hương yên bình: đây là một hiện tượng mà cả khía cạnh tôn giáo lẫn khía cạnh tổ chức đều gây tranh luận kéo dài.

LẬP TRƯỜNG CỦA TỔNG GIÁO PHẬN MADRID

Ngày 12 tháng 4 năm 1985, sau thủ tục điều tra, Tổng Giám mục Madrid, Hồng y Ángel Suquía, ra ghi chú chính thức kết luận “không xác lập được tính siêu nhiên” (non constat de supernaturalitate) của các lần hiện ra và mạc khải được cho là tại Prado Nuevo. Các tổng giám mục kế nhiệm giữ nguyên quyết định này, và Tổng Giáo phận Madrid luôn khẳng định chưa bao giờ công nhận bất cứ điều gì siêu nhiên tại đây.

Một điểm thường gây ngộ nhận cần được nói rõ: việc Tổng Giáo phận phê chuẩn hiệp hội tín hữu liên quan (năm 1994) hay cho phép cử hành Thánh lễ và xây nguyện đường vì lý do mục vụ (giai đoạn 2010–2012) không phải là công nhận các lần hiện ra. Phê chuẩn một hiệp hội hay cho phép sinh hoạt phụng vụ là những quyết định mục vụ thông thường; chúng không thay đổi kết luận non constat năm 1985 về chính các hiện tượng được cho là siêu nhiên.

CÁC MỨC PHÂN ĐỊNH CẦN PHÂN BIỆT

Để đặt El Escorial đúng vị trí, cần nhìn vào thang kết luận của Giáo hội. Ở một cực là các trường hợp đã được công nhận hoặc được cấp nihil obstat; ở cực còn lại là constat de non supernaturalitate — xác quyết dứt khoát không siêu nhiên, như Tòa Thánh đã tuyên bố với Ezquioga (1934) hay Amsterdam (1974). El Escorial nằm ngoài cả hai cực này: kết luận năm 1985 của Madrid là non constat, nghĩa là qua điều tra vẫn không xác lập được tính siêu nhiên, và các tổng giám mục kế nhiệm đều giữ nguyên kết luận đó. Việc một hiện tượng “chưa bị kết án” không bao giờ đồng nghĩa với “đã được ngầm công nhận” — gánh nặng chứng minh tính siêu nhiên thuộc về hiện tượng, và tại Prado Nuevo gánh nặng ấy chưa từng được đáp ứng trong gần nửa thế kỷ.

“CURATUR” THEO CHUẨN TẮC MỚI

Theo thông tin báo chí Công giáo Tây Ban Nha năm 2024, Bộ Giáo lý Đức tin xếp hiện tượng El Escorial vào nhóm “curatur” theo Chuẩn tắc mới về phân định các hiện tượng được cho là siêu nhiên (năm 2024). “Curatur” — tiếng Latinh nghĩa là “cần được chăm sóc, chữa trị” — là kết luận áp dụng khi một hiện tượng có những yếu tố đáng lo ngại cần được xử lý về mặt mục vụ và giáo lý: Giáo hội không cổ võ hiện tượng, mà chăm sóc mục vụ cho những người liên quan và hướng tín hữu sang các hình thức sùng kính lành mạnh khác.

Như vậy, vị trí của El Escorial cần được hiểu chính xác ở giữa hai cực: khác với các trường hợp đã bị tuyên bố constat de non supernaturalitate, El Escorial chưa bị tuyên bố “xác quyết không siêu nhiên” — nhưng cũng hoàn toàn chưa được công nhận, và còn thuộc nhóm cần chăm sóc mục vụ vì những yếu tố đáng lo. Tín hữu vì thế nên giữ thái độ thận trọng, không tham gia cổ võ các sứ điệp được cho là tại Prado Nuevo, và ưu tiên đời sống bí tích thông thường trong giáo xứ của mình.