BỘ TỘC COSPES TRONG RỪNG GUANARE

Khi thành phố Guanare được người Tây Ban Nha thành lập năm 1591 ở miền đồng bằng Venezuela, bộ tộc Cospes bản địa đã rút lui vào rừng phía bắc để tránh người da trắng. Sự xa cách ấy khiến công cuộc truyền giáo cho bộ tộc này gặp nhiều khó khăn suốt nhiều thập kỷ. Đứng đầu bộ tộc là tù trưởng Coromoto — một nhà lãnh đạo cứng cỏi, ý thức rõ rằng nếu theo đạo mới, quyền uy truyền thống của ông với đồng bào sẽ không còn như trước. Chính con người ấy, theo truyền thống Venezuela thuật lại, đã được Đức Mẹ tìm đến.

LẦN HIỆN RA BÊN DÒNG SUỐI — NĂM 1651

Theo truyền thống, năm 1651, khi tù trưởng Coromoto và vợ đi qua một dòng suối trong rừng, họ thấy một Bà đẹp lạ thường bồng một Hài Nhi hiện ra trước mặt. Bà nói với họ bằng chính ngôn ngữ của họ và truyền một lời mời gọi đơn sơ: hãy đến nhà của người da trắng, xin được đổ nước trên đầu — tức là chịu phép Rửa — để được lên thiên đàng. Tù trưởng trở về kể lại biến cố cho người khác nghe, nhưng ngày qua ngày ông vẫn lần lữa, chưa chịu bước tới quyết định theo đạo. Lời mời gọi đầu tiên như hạt giống gieo vào lòng một con người đang giằng co giữa hai thế giới.

NGÀY 8 THÁNG 9 NĂM 1652 — TẤM ẢNH NHỎ ĐƯỢC ĐỂ LẠI

Ngày 8 tháng 9 năm 1652, Đức Mẹ lại hiện ra, lần này ngay trong túp lều của tù trưởng, rực sáng đến chói mắt. Sợ mất uy quyền với bộ tộc nếu khuất phục trước sức mạnh siêu nhiên này, tù trưởng nổi giận và chực vươn tay nắm lấy Bà. Ngay khoảnh khắc ấy, Đức Mẹ biến mất. Và trong bàn tay đang nắm chặt của ông, còn lại một tấm ảnh nhỏ bằng sợi cọ, chỉ khoảng 27 × 22 milimét — nhỏ hơn một con tem — vẽ hình Đức Mẹ ngồi trên ngai, bồng Chúa Hài Đồng, cả hai đều đội triều thiên.

Theo truyền thống, sau biến cố ấy tù trưởng bỏ trốn vào rừng và bị một con rắn độc cắn. Trong cơn hấp hối, ông hối hận về sự cứng lòng của mình và xin được chịu phép Rửa. Một giáo dân đã rửa tội cho ông; ông lành bệnh lạ thường và sống phần đời còn lại như một tông đồ nhiệt thành cho chính đồng bào mình. Nhờ chứng tá của vị tù trưởng, bộ tộc Cospes dần đón nhận đức tin. Tấm ảnh nhỏ bé được Đức Mẹ để lại được giữ gìn cẩn thận qua gần bốn thế kỷ.

GIÁO HỘI NHÌN NHẬN NHƯ THẾ NÀO

Cần nói rõ: Giáo hội chưa ban hành một phán quyết tuyên bố tính siêu nhiên của các lần hiện ra năm 1651–1652 theo thủ tục điều tra hiện đại. Truyền thống Coromoto được Giáo hội đón nhận như một truyền thống sùng kính lâu đời và được thừa nhận ở mức cao nhất của một quốc gia: ngày 1 tháng 5 năm 1942, Hội đồng Giám mục Venezuela chọn Đức Mẹ Coromoto làm Bổn Mạng của Venezuela, và Đức Piô XII phê chuẩn ngày 7 tháng 10 năm 1944. Ngày 24 tháng 5 năm 1949, Đức Piô XII nâng đền thánh Guanare lên hàng vương cung thánh đường. Ngày 11 tháng 9 năm 1952, nhân kỷ niệm 300 năm biến cố, linh ảnh được đội triều thiên giáo luật; ngày 11 tháng 9 trở thành ngày lễ chính kính Đức Mẹ Coromoto, bên cạnh ngày 8 tháng 9 kỷ niệm lần hiện ra và ngày 2 tháng 2 cũng được mừng kính rộng rãi.

BỔN MẠNG CỦA VENEZUELA NGÀY NAY

Ngày nay, tấm ảnh nhỏ xíu bằng sợi cọ được tôn kính trong một mặt nhật bằng vàng tại Đền thánh Quốc gia Đức Mẹ Coromoto ở Quebrada de la Virgen, cách thành phố Guanare khoảng 25 km. Vương cung thánh đường hiện đại tại đây đã được Thánh Gioan Phaolô II khánh thành năm 1996 trong chuyến tông du Venezuela. Điều làm câu chuyện Coromoto khác biệt với nhiều nơi khác là ở chỗ không có một tập hợp “sứ điệp” dài nào được lưu truyền — chỉ có một lời mời gọi duy nhất: đến và chịu phép Rửa. Đức Mẹ đến trước hết với người bản địa bị gạt ra bên lề, qua chính vị tù trưởng cứng lòng nhất của họ. Với người Venezuela, Đức Mẹ Coromoto vì thế là dấu chỉ hiệp nhất và hy vọng của cả dân tộc, nhất là trong những thời khắc đất nước khó khăn.