NGÔI NHÀ THỜ ĐÁ CỔ BÊN SÔNG SAINT-LAURENT

Cap-de-la-Madeleine, nay thuộc thành phố Trois-Rivières bên bờ sông Saint-Laurent ở Québec (Canada), có lòng sùng kính Đức Mẹ từ năm 1694 với Hội Mân Côi. Ngôi nhà thờ đá nhỏ xây năm 1720 tại đây là nhà thờ cổ nhất còn được bảo tồn nguyên vẹn tại Canada — và là trung tâm của câu chuyện này. Năm 1854, một giáo dân dâng tặng giáo xứ bức tượng Đức Mẹ tạc theo mẫu Đức Mẹ Ảnh Phép Lạ. Đến năm 1867, cha sở Luc Désilets đau lòng trước cảnh lòng đạo của giáo dân sa sút, nên khấn dâng hiến chính mình cho Đức Mẹ và quyết khôi phục việc lần hạt Mân Côi trong giáo xứ. Đoàn chiên hưởng ứng ngày một đông, đến nỗi ngôi nhà thờ nhỏ trở nên chật hẹp.

CẦU BĂNG MÂN CÔI — THÁNG 3 NĂM 1879

Để xây nhà thờ mới, đá xây dựng phải được chở từ bờ bên kia của sông Saint-Laurent rộng gần 2 km, theo kế hoạch là chở bằng xe trượt trên mặt sông đóng băng giữa mùa đông. Thế nhưng mùa đông 1878–1879 lại ấm bất thường và sông không đóng băng. Trước nguy cơ công trình đình trệ cả năm, cha Désilets kêu gọi giáo dân lần hạt liên lỉ cầu xin, và ngài hứa với Đức Mẹ: nếu Mẹ can thiệp, ngôi nhà thờ đá cũ sẽ được dành để tôn kính Mẹ thay vì bị phá bỏ như dự định.

Tháng 3 năm 1879, những tảng băng lớn từ hồ Saint-Pierre trôi xuống và kết dính thành một “cầu băng” ngay giữa dòng sông. Giáo dân nhanh chóng tưới nước làm dày thêm mặt băng, rồi cho xe chở toàn bộ số đá qua sông trên chiếc cầu tạm bợ ấy — vừa kịp trước khi băng tan. Biến cố được dân chúng gọi là “Cầu Băng Mân Côi” (le Pont des Chapelets): chiếc cầu kết thành sau những ngày lần hạt không ngừng, như lời đáp cho lời cầu nguyện của cả một cộng đoàn.

TỐI 22 THÁNG 6 NĂM 1888 — TƯỢNG ĐỨC MẸ MỞ MẮT

Cha Désilets giữ trọn lời hứa. Ngày 22 tháng 6 năm 1888, ngôi nhà thờ đá cũ được long trọng cung hiến cho Đức Mẹ, Nữ Vương Rất Thánh Mân Côi, và bức tượng Đức Mẹ được rước lên đặt trên bàn thờ chính. Ngay tối hôm đó, khoảng 19 giờ, cha Désilets, cha dòng Phanxicô Frédéric Janssoone (sau này được phong chân phước) và một giáo dân tàn tật là ông Pierre Lacroix đang cầu nguyện trong nhà thờ thì cùng chứng kiến một điều lạ: bức tượng — vốn được tạc với đôi mắt khiêm tốn cúi xuống — từ từ mở mắt ra, nhìn thẳng ra xa như một người đang sống, với vẻ mặt nghiêm trang và phảng phất nét buồn.

Hiện tượng kéo dài khoảng 5 đến 10 phút. Hai linh mục đi lại trong nhà thờ, quan sát tượng từ nhiều góc độ khác nhau để chắc chắn đây không phải ảo giác ánh sáng. Cả ba nhân chứng sau đó đã tuyên thệ về điều mình trông thấy; văn bản tuyên thệ của họ còn được lưu giữ tại đền thánh đến ngày nay. Tin tức lan nhanh, khách hành hương bắt đầu tuôn đến Cap-de-la-Madeleine, và từ năm 1892 nhiều ơn chữa lành bắt đầu được thuật lại tại đây.

GIÁO HỘI NHÌN NHẬN NHƯ THẾ NÀO

Cần nói rõ mức độ nhìn nhận của Giáo hội đối với hai biến cố này. Năm 1904, tượng Đức Mẹ Mũi Đất được đội triều thiên giáo luật theo phép của Đức Piô X; lễ đội triều thiên do Đức Giám mục Trois-Rivières François-Xavier Cloutier cử hành ngày 12 tháng 10 năm 1904. Theo truyền thống của đền thánh và các tài liệu của giáo phận, nhân dịp này Đức cha Cloutier đã chính thức tuyên bố “Cầu Băng Mân Côi” năm 1879 là một phép lạ và nhìn nhận tính siêu nhiên của “phép lạ đôi mắt” năm 1888. Tuy nhiên, Tòa Thánh không ban hành một phán quyết điều tra riêng theo thủ tục hiện đại cho hai biến cố 1879 và 1888; vì thế nơi này được xếp vào nhóm truyền thống kính viếng với sự nhìn nhận ở cấp giáo phận như trên. Tượng Đức Mẹ được đội triều thiên lần thứ hai ngày 15 tháng 8 năm 1954 bởi Hồng y Valerio Valeri, đặc sứ của Đức Piô XII, và nhân dịp đó cả nước Canada được thánh hiến cho Đức Mẹ Mũi Đất.

ĐỀN THÁNH QUỐC GIA CỦA CANADA NGÀY NAY

Ngày nay, Đền thánh Đức Mẹ Mũi Đất (Sanctuaire Notre-Dame-du-Cap) là Đền thánh Quốc gia của Canada. Vương cung thánh đường bát giác hiện đại được khánh thành năm 1964 đứng bên cạnh ngôi nhà thờ đá cổ năm 1720 vẫn được bảo tồn, nơi bức tượng “mở mắt” được tôn kính. Ngày 10 tháng 9 năm 1984, Đức Gioan Phaolô II đã đến dâng Thánh lễ tại đây trong chuyến tông du Canada và gọi cuộc hành hương Đức Mẹ tại nơi này là “một ân sủng lớn lao ban cho dân tộc Canada”. Ngày lễ chính của đền thánh là 15 tháng 8, lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời. Sứ điệp của Mũi Đất không nằm trong lời phán nào, mà trong hai hình ảnh khó quên: một chiếc cầu băng kết thành nhờ kinh Mân Côi của cả cộng đoàn, và ánh mắt Đức Mẹ mở ra nhìn đoàn con mình.